woensdag 9 december 2015

Een luxe musket uit de familie De la Tour d'Auvergne


Christian von Braunschweig-Wolffenbuettel, links door P. Moreelse, 1619, Herzog Anton Ulrich Museum Braunschweig; rechts door Harmen Willemsz Wieringa, 1620-1625, Deutsches Historisches Museum, Berlijn

Materialen als tropisch hardhout, ivoor, zilver en parelmoer stalen de show van de Gouden Eeuw. Ze werden ook verwerkt in vuurwapens. Zulke gepersonaliseerde geweren en pistolen gaven de eigenaar een status. Wie zich met deze gevaarlijke en bloedmooie gadgets liet vereeuwigen, moest op zijn minst een 'beetje boef' zijn. Christiaan van Brunswijk (bijgenaamd Dolle Christiaan, vanwege zijn gewelddadige imago) liet zich meerdere keren afbeelden (de tweede keer is in de kopie alleen zijn kapsel wezenlijk veranderd) met hetzelfde vuurwapen. Hij was er kennelijk dol op.

Vandaag werd ons door het Nationaal Militair Museum een afbeelding van een vuurwapen uit dezelfde periode voorgelegd. Het was al bekend dat dit musket (of lontslotgeweer) ooit aan een lid van de familie De la Tour d'Auvergne toebehoorde, maar aan wie precies?







Het was bij hoge adel en vorsten gebruikelijk om de velden in het familiewapen per generatie te herschikken om een individu of diens familietak binnen het gehele geslacht te positioneren en territoriale claims te verbeelden. Het familiewapen werd daardoor min of meer persoonlijk. Om die reden is volgens ons dit vuurwapen gemaakt in opdracht van Henri de la Tour d’Auvergne (1555-1623). Als prins van Sedan bezat hij een autonome regio. In 1602 werd hij onttroond (het musket stamt juist uit die tijd!) en zijn bezit geconfisqueerd vanwege deelname aan samenzweringen. Het prinsdom werd voorgoed bij Frankrijk ingelijfd.

Op het wapen van het geweer ziet men: I [blauw] bezaaid met [gouden] lelies waarover een [zilveren] burcht (De la Tour), II in [goud] een [rood] kerkvaandel (Auvergne, de drie ringen aan het vaandel ziet men als bolletjes in het parelmoer), III geschuinbalkt van tien stukken, rood-goud (Turenne), IV in [rood] een [zilveren] dwarsbalk (Bouillon, dit lijken twee smalle dwarsbalken maar verbeeldt gewoon een enkele dwarsbalk). Hartschild: in [goud] drie [rode] bollen (Boulogne).
De bollen van Boulogne en het vaandel van Auvergne hadden een gezamenlijke territoriale voorgeschiedenis, maar in het wapen van de prins van Sedan werd het wapen Boulogne wat verder onder de aandacht gebracht doormiddel van het hartschild. Het heraldische wapen van Henri is overigens overgenomen door de buurtschap Racourt-et-Flaba (bij Sedan) en wordt nog steeds gebruikt.



.
Het duiden van (kunst)historische voorwerpen is een dankbaar aspect van heraldisch onderzoek. De cultuurhistorische en geldelijke waarde van een object kan nader worden bepaald. In ons blog schreven we regelmatig over luxe-objecten met familiewapens. Wapens van dit kaliber hadden we echter nog niet gezien!





Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen