maandag 14 december 2015

Een heraldische mijlpaal





Uit de heraldische collecties van het CBG, werd ruim twee jaar geleden wapenboek I van De Lange (1725) opgediept. Vervolgens werd de inhoud van dit boek gefotografeerd (ca. 376 pagina’s met getekende en gekleurde rouwborden).

De oude strategie voor de vastlegging in de Heraldische Databank, werd hiervoor gewijzigd. In plaats van een computergetekende versie van de familiewapens op te nemen (‘referentietekening’) werden de originele achttiende-eeuwse tekeningen geplaatst. Het resultaat is ruim 4.200 kleurplaten die afschriften zijn van oude rouwborden die nog tijdens het Ancien régime in de kerken hingen.

Hierdoor wordt voor onderzoekers meer genealogische context (‘kwartieren’) geboden en wordt overbodige heraldische misinterpretatie voorkomen. Het project werd aan CBG-vrijwilliger heraldiek Ad Hoeijenbos toevertrouwd.

De wapentekenaar Job Marten de Lange heeft op een aantal punten vermoedelijk niet de juiste en volledige kennis van de heraldische stukken. Job Martin (of Hiob Marten) de Lange kwam uit een welgestelde familie en was aldus hemzelf "Gebooren tot Gorinchem den 11 Junij 1652". Zijn vader was de Gorkummer schepen Marten de Lange, zijn moeder Helena Rochatis (zie voor zijn voorgeslacht J.D. Wagner, de Nederlandsche Heraut, 1897).

Het lijkt erop dat De Lange aan het einde van zijn serie tekeningen niet beschikte over de juiste informatie van een aantal rouwbordkwartieren. Door nauwkeurig onderzoek kon bij vergelijking met verwante familie-rouwborden en met genealogisch onderzoek wel de juistheid worden vastgesteld. De Lange tekende wat hem voor de neus kwam. Dit waren vaak bronnen die veel ouder waren dan hijzelf. Foutjes of manipulaties (zoals bij kwartierstaten) werden letterlijk geciteerd en daardoor lijkt hij soms onbetrouwbaar. Hij zou zijn “bronnen weinig critisch” hebben benut" (Mededelingen CBG, 1965, nr. 2/3). Daarbij wordt vergeten dat hij een tekenaar was en geen genealoog.

Inmiddels ligt een draaiboek op tafel om vergelijkbare wapenboeken met kleurentekeningen van rouwborden, kerkramen, grafzerken en dergelijke, te digitaliseren en te koppelen aan de betreffende familienamen.


Zie ook onze oudere blogpost.


Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen