maandag 16 maart 2015

Nijmeegse kwartieren in het geslacht Van Rijswijck

Vandaag werd aan het Centraal Bureau voor Genealogie een mooie kwartierstaat op perkament geschonken. De wapenkwartierstaat stamt ongeveer uit het midden van de zeventiende eeuw - dat is vooral te zien aan de voluptueuze stijl. Centraal staat het wapen Van Rijswijck, zijnde in zilver een geschuinde pijl, in het schildhoofd vergezeld van drie sterren, alles rood. Het wapen wordt omgeven door Rijswijck en Canis (linksboven, linksonder) en De Haert en Van den Bergh (rechtsboven, rechtsonder).

Het gaat om regeringsgeslachten die in en tussen Arnhem en Nijmegen leefden. De bekende Heilige Petrus Canis(ius) behoorde ook daartoe. Een mooie verwijzing werd aangetroffen in het Algemeen Nederlandsch Familieblad (Het Nijmeegsche geslacht Van Rijswyck, 1894, p. 32): 'Volgens de hierbij afgebeelde kwartierstaat, die op het perkament voorkomt en ook volgens beide officiële stukken was Gerardt van Rijswyck gehuwd met Margaretha Haert (Hartia), hun zoon Herman van Rijswijck huwde met Jacoba Canis, jongste dochter van Jacob Canis en van Wendelina van den Bergh'. Het wapen van de persoon die hier centraal staat is dus van één van hun zoons, te weten Gerrit (x Sibilla Willemsdochter Verheiden), Reinier (x Jacqueline Facúes) of Dirck van Rijswijck (x Gijsbertha van Appeltern). Het besproken perkament is overigens niet hetzelfde perkament dat hier afgebeeld is. Een oom van de probandus (dus één van de drie broers), Deryck van Rijswijck, zou in 1567 rentmeester van Nijmegen zijn geweest (zie ook website van Anton Riswick). Eind vijftiende eeuw zegelde al een Nijmeegse Dirick van Rijswijck met een enkele pijl (CBG, coll. Steenkamp-Damstra).

Als de veronderstelling klopt, is van de klassieke kwartierstaat (vaders kwartieren links, moeders kwartieren rechts) afgeweken en staan de voorvaderlijke kwartieren van vaderszijde boven en die van moederszijde onder. Maar hier moet even een slag om de arm gehouden worden, want de families Canis, Van Rijswijck, Haerdt en Van den Bergh zijn zeer vaak onderling met elkaar getouwd. Het gaat overduidelijk om een oligarchie.

De wapens zullen ook ingevoerd worden in de Heraldische DataBank.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen