woensdag 25 juni 2014

Voortgang inventarisatie losse heraldiek op papier

Het is tijd om de oplettende lezer te informeren over de voortgang van de inventarisatie van de collectie losse heraldiek op papier die bij het CBG berust. In de vorige post kwam al even een laatmiddeleeuws tekeningetje voorbij, maar er is heel veel meer. Op dit moment worden door vrijwilligers de familiedossiers gecontroleerd op heraldisch materiaal dat soms eeuwenoud is. De stukken en stukjes die hierbij opduiken, worden gevoegd bij het eerder ontdekte materiaal en worden gedigitaliseerd, geconserveerd en in de heraldische databank beschreven.

Het arbeidsintensieve deelproject loopt nu drie jaar. Soms zijn de bij de wapens behorende namen bekend, maar niet de tekenaar of schilder. Soms duikt na een jaar plotseling een tekening op van dezelfde kunstenaarshand, zonder dat nog bekend is om wie het werkelijk gaat. De onderzoeker zet zogezegd vlaggetjes uit om clusters van overeenkomsten en verschillen te signaleren over de collectiegeschiedenis van het materiaal en uit welke bron het afkomstig (gesneden) is (wapenkaarten, manuscripten, ontwerptekeningen voor een naslagwerk, enzovoort). Het doel is de records in de heraldische databank te verrijken met gegevens zoals maker, techniek en verwant materiaal; zaken die voorheen minder belangrijk werden geacht. Men zag het vooral als documentatie en minder als kunst. De oorspronkelijke context was van ondergeschikt belang.

Hieronder laten we een voorbeeld zien van één van de vele oorspronkelijke tekeningen in waterverf die ten grondslag hebben gelegen aan het naslagwerk van A.A. Vorsterman van Oyen, Stam- en Wapenboek van aanzienlijke Nederlandsche Familiën met genealogische en heraldische aantekeningen (Groningen 1888-1890). Waarschijnlijk is het bij het CBG terecht gekomen via de collectie Vorsterman van Oyen. Het betreft het wapen van de familie De Nerée tot Babberich. Toen nog een 'schetsje' met een vlekje op het blazoen, maar tegenwoordig steeds meer een vorm van kapitaal...




vrijdag 13 juni 2014

De oudste wapentekening van het CBG

Bij inventarisatiewerkzaamheden werd onlangs bij het CBG een oude wapentekening gevonden die nu te boek staat als de oudste in de collectie. De tekening werd bewaard in een lade met ander ongeïnventariseerd materiaal. 
Het gaat om een gewassen pentekening op een velletje papier van 14 cm hoog. Het wordt gedateerd op het derde kwart van de vijftiende eeuw en bevindt zich in de overgang van gotiek naar renaissance. In het septembernummer van Gen.magazine wordt er aandacht aan besteed.


maandag 2 juni 2014

Heraldisch Tijdschrift, jaargang 2014, nr. 2

In het tweede nummer van de jaargang 2014 van het Heraldisch Tijdschrift, de periodiek van de Afdeling Heraldiek van de Nederlandse Genealogische Vereniging, de volgende artikelen:
  • Paul Boesch, een heraldisch houtgraveur uit Zwitserland, door Bernard Grothues
  • Armenpenning Roermond is bakenlood van Willemstad, door Allex Kussendrager
  • Het zegelstempel van de Ridderhofstede Nyevelt, door Norbert Biezen
  • Bisschopswapens op de Antillen en in Suriname, door Hans van Heijningen
  • Drentse heraldiek, door Cor de Graaf
  • Waar zijn de koninklijke leeuwen gebleven?, door Anton C. Zeven
  • 10 Jaar Gilde van het Heilig Sacrament van Niervaert te Breda, door Anders Daae
  • In de serie 'hedendaagse heraldici': Jonkheer Sigismund H. de Ranitz, heraldisch schilder, door Bernard Grothues
  • Dorpswapens en -vlaggen in West-Friesland: Hauwert en Zwaagdijk-West, door Hans van Heijningen
Verder als gebruikelijk de rubrieken Periodieken en publicaties en Op de keper beschouwd (met vragen en reactie van lezers).

Het Heraldisch Tijdschrift verschijnt vier keer per jaar. Een abonnement kost € 20,- per jaar (buitenland € 25,-). NGV-leden betalen slechts € 18,- per jaar. Email: w.van.zon@hccnet.nl

Heraldicum Disputationes, jaargang 2014, nr 2

Inhoudsopgave van het tweede nummer van jaargang 2014 van Heraldicum Disputationes:
  • De laatste adelsbrieven verleend door Z.M. Albert II, Koning der Belgen 2012-2013, door Paul de Win
  • Wapens en logo's van Nederlandse universiteiten en hogescholen, door Fons van Wieringen
  • Heraldiek in het Groene Hart. Gemeenten en hun wapens in en rond het gebied van de nieuwe gemeente Bodegraven-Reeuwijk, door Jan Keuzenkamp
  • De verdwenen obiit van Borsbeek, door Stefan Crick & Marc Van de Cruys
  • In de serie 'Belgische bisschoppen in het buitenland': Mgr. Godfried Pelckmans O.F.M. Cap. 3e bisschop van Lahore, door Marc Van de Cruys

Als gebruikelijk ook in dit nummer ingezonden brieven, mededelingen en signaleringen van nieuwe boeken in de afdeling Disputationes.

Uitgever: Marc Van de Cruys, Krommelei 47, 2110 Wijnegem (België)
Heraldicum Disputationes verschijnt vier keer per jaar.
Prijs: € 20,- per jaar, € 6,00 voor losse nummers (€ 7,50 voor Nederland.)
Zie http://users.telenet.be/homunculus/heraldiek.html