woensdag 9 november 2011

Exlibris in Museum Meermanno














In het tijdschrift "Tussen Antiek & Verzamelen" besteedt Anne-Roos Hermer aandacht aan de collectie exlibris van het bekende Museum Meermanno in Den Haag. De collectie (voor een aanzienlijk deel heraldisch) werd regelmatig gedeeltelijk getoond, maar als het niet voor 1 januari 2012 aan een inkomstennorm van 21,6 % voldoet, zullen de gieren neerdalen op dit oudste museum voor het boek ter wereld.  


















De beginperiode van het exlibris valt aan het eind van de vijftiende eeuw, na de uitvinding van de boekdrukkunst. In 1480 worden door Hildebrand Brandenburg uit Biberach boeken aan de kloosterbibliotheek van Buxheim geschonken. Een aantal van deze boeken dragen een op papier gedrukte houtsnede met een engel die een schild vasthoudt. Een gekleurd exemplaar daarvan ligt bij Meermanno. De heraldiek heeft dan nog zo'n sprekende functie, dat tijdens de opvolgende eeuwen de namen van boekeigenaars weinig tot niet in de drukplaat opgenomen worden. Na een ware bloeiperiode waarin de priester Pam Rueter een grote rol speelde (de decennia rond de Tweede Wereldoorlog) heeft het genre last van vergrijzing gekregen, aldus het artikel (Azië vertoont daarentegen een verhoogde belangstelling). Heraldische exlibris werden steeds minder gemaakt. Eén van de bekendste Nederlandse kleingrafiek-kunstenaars was de vorig jaar overleden heraldisch tekenaar Daniel de Bruijn, aan wie wij in dit heraldisch blog ook aandacht hebben besteed.
De collectie exlibris van Meermanno is groot, veel te groot om in één keer tentoon te stellen. De collectie is door koop en schenking gegroeid. De deelcollectie van Eugène Strens spant met 130.000 (!) exemplaren de kroon, dan komt er een hele tijd niets, om vervolgens gevolgd te worden door de deelcollecties van Verster, Schwenke, Beels, Schelling, en Jansen-Ebing die allen in de vele (tien)duizenden lopen. Het is grappig om te signaleren dat bij het verzamelen in Engeland de eigenaar vooral centraal staat '(bekende mensen) en dat dit op het vasteland en daarbuiten juist andersom is en de kunstenaar een verzamelcriterium vormt.

Tussen Antiek & Verzamelen, 27ste jaargang, nr. 283, nov. 2011,  
€ 5,25.

Museum Meermanno, Prinsessegracht 30, Den Haag, telefoon: 070-3462700

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen