maandag 29 maart 2010

Een wapen voor het Wapenregister van het CBG

door Guus van Breugel

Al enige tijd bestond de behoefte om het wapenregister voor burgers in Nederland te voorzien van een beeldmerk. In 1971 werd het eerste familiewapen geregistreerd en gepubliceerd in CBG-jaarboek 26. Dat was het wapen Giulini di Giulino. Inmiddels lieten meer dan 1100 families zich inschrijven. Het nieuwe beeldmerk is in 2009 ontstaan uit twee oude wapens en representeert al deze ingeschrevenen. De verwachting is, dat het samen met een nieuwe letter en op ander, zwaarder papier in de loop van 2010 geïntroduceerd wordt op de wapencertificaten.

Het schildhoofd is ontleend aan het oude logo van het Centraal Bureau voor Genealogie zoals dit tussen 1945 en 1985 onder andere op het titelblad van het Jaarboek prijkte. In het onderste gedeelte zijn drie schildjes opgenomen, oorspronkelijk het gildewapen van de scilders, de lieden die in de middeleeuwen met eenvoudige lijmverven de schilden voorzagen van het wapen van de drager.

De blazoenering is als volgt: In zilver drie rode schilden en in een blauw schildhoofd bezaaid met gouden blokjes, een uitkomende gekroonde gouden leeuw, rood getongd en genageld, in de rechtervoorklauw houdende een zilveren zwaard met gouden gevest. Achter het schild twee gekruiste zilveren herautstaven.

Bijna 40 jaar is het CBG de vertrouwde centrale instantie waar men gedegen adviezen krijgt voor wat betreft onderzoek naar-, en het gebruik van familiewapens. Het register is niet het oudste register voor burgers (dat van de Fryske Rie foar Heraldyk bestaat al sinds de zestiger jaren!), maar waarschijnlijk wel het bekendste. Er wordt zonder winstoogmerk tijd genomen voor de wensen van de cliënt, de historische aspecten van een familie, contextonderzoek (het moet een onderscheidend kenmerk zijn), controle op de volledigheid van het genealogisch bewijs, en tot slot het ontwerpproces, waarbij veel esthetisch gevoel en kennis van beeldgrammatica komt kijken. Het hier afgebeelde beeldmerk is dan ook - zonder ‘dik te doen’- een keurmerk voor goede heraldiek. Met een preegstempel wordt het, naast de handtekening van de directeur van het CBG, in de wapencertificaten gedrukt.

Klik hier voor meer informatie over wapenregistratie

2 opmerkingen:

  1. C.E.G. ten Houte de Lange3 april 2010 11:34

    Graag wil ik de initiatiefnemers van dit dossier complimenteren. Het gebodene is leerzaam en interessant. Ga zo door!

    Ook het nieuwe beeldmerk spreekt mij aan.

    Wapenregstratie.
    Voor de eenduidigheid en vooral de kwaliteit, is het wenselijk dat er een goede samenwerking ontstaat tussen de verschillende instellingen en verenigingen die wapens registreren. Het hanteren van verschillende criteria doet de heraldiek geen goed. Eén landelijk (officieel) register verdient mijns inziens de voorkeur, maar wellicht is er juist door het gebruik van internet op een andere wijze een goede vorm van samenwerking te vinden. Zeker zie ik in dezen ook een belangrijke rol voor de enige officiële heraldische instantie in Nederland, de Hoge Raad van Adel, weggelegd. Bij deze roep ik graag alle betrokken partijen op tot overleg en discussie hierover.

    Christoph E.G. ten Houte de Lange

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Roel de Neve11 mei 2010 18:09

    Hulde voor het nieuwe beeldmerk, dat m.i. laat zien dat juist eenvoud smaakvol, beeldend en krachtig kan zijn. Hopelijk zal dit voor een ieder die zich waagt aan het ontwerpen van een familiewapen een aansporing zijn zich een meester van de beperking te tonen. De heraldiek zou m.i. gevrijwaard moeten blijven van familiewapens die soms meer weg lijken te hebben van een opgetuigde kerstboom dan van esthetisch en historisch verantwoorde heraldische symboliek.
    Verder sluit ik mij van harte aan bij de visie van Ten Houte de Lange dat er in ons land één wapenregister zou moeten bestaan, waarin alle ter registratie aangeboden familiewapens worden opgenomen. Het is weer zo typisch Nederlands dat elke "club" die zich op het terrein van de genealogie en heraldiek beweegt haar eigen wapenregister aanlegt.
    Het is denk ik wenselijk dat er nu bezinning plaats vindt over de vraag of dit is wat iedereen die de heraldiek een warm hart toedraagt, wil. Tegelijk besef ik dat het niet gemakkelijk zal zijn de inmiddels ontstane sutuatie zonder meer terug te draaien.

    BeantwoordenVerwijderen