maandag 31 maart 2014

Heraldisch Tijdschrift, jaargang 2014, nr. 1

In het eerste nummer van de jaargang 2014 van het Heraldisch Tijdschrift, de periodiek van de Afdeling Heraldiek van de Nederlandse Genealogische Vereniging, de volgende artikelen:
  • Herinneringen aan de geboorte van de Afdeling Heraldiek van de NGV, door Anders Daae (n.a.v. 20-jarig jubileum)
  • Heraldische aantekeningen bij een middeleeuwse bijbel, die bewaard wordt in Londen, door Willem van Ham
  • In de serie 'hedendaagse heraldici': Jelle Cornelis Terluin, wapentekenaar en heraut van de Fryske Rie foar Heraldyk, door Bernard Grothues 
  • Een signet Schenkenberg van Mierlo, door Norbert Biezen
  • Symboliek op de gedenkpenning van de Académie Internationale d'Heraldique, door J.A. de Boo
  • Hand- of persoonlijke merken als wapenstukken in zegels, door Anton C. Z|even
  • Decoding Signs of Identity, door Anton C. Zeven (over Oud-Egyptische steenhouwersmerken)
Verder als gebruikelijk de rubrieken Periodieken en publicaties en Op de keper beschouwd (met vragen en reactie van lezers).

Het Heraldisch Tijdschrift verschijnt vier keer per jaar. Een abonnement kost € 20,- per jaar (buitenland € 25,-). NGV-leden betalen slechts € 18,- per jaar. Email: w.van.zon@hccnet.nl

maandag 3 maart 2014

Nieuwe leeuw voor Oranje


Aansluitend op het persbericht over het nieuwe oranje shirt voor het Nationaal Elftal (Brazilië 2014) is Editie nl vandaag bij het CBG geweest om tekst en uitleg te krijgen over de leeuw als nationaal symbool.

Ingegaan werd op de eigenschappen van de leeuw als edele, maar agressieve verdediger van het welpennest. Een diepere symbolische laag is de leeuw als symbool van Christus, die via de Bijbel de geschiedenis is ingegaan als de leeuw van Juda. Agressie, edelmoedigheid en protectie waren eigenschappen waar de Noordeuropese middeleeuwse vorsten zich perfect mee konden identificeren. Vanaf de zestiende eeuw tekende de leeuw zich af als centraal symbool voor de Republiek, wat mooi verbeeld is in de zogenaamde Leo Belgicus.

Zegel van de Staten Generaal, 17de eeuw, CBG, coll. KNGGW


















Het shirt is uiteraard oranje, een niet al te heraldische kleur die Nederland verbindt met het Prinsdom Orange in Zuid-Frankrijk. De zilveren leeuw is het embleem van de KNVB dat vanaf 1907 in varianten de shirts siert. Deze tijdloze leeuw is herontworpen door Wim Crouwel. Ga naar de website van de KNVB voor achtergronden.

Zie ook het item van Editie NL (RTL 4) van 3 maart 2014 over dit onderwerp, met een kort interview met CBG-heraldicus Guus van Breugel. 

Heraldicum Disputationes, jaargang 2014, nr 1

Inhoudsopgave van het eerste nummer van jaargang 2014 van Heraldicum Disputationes:
  • Het Franse oorlogskruis in Vlaamse stadswapens, door Patrick van Waterschoot. (Negen Belgische gemeenten ontvingen na WO I het Franse Croix de Guerre. Dit kruis vond z'n weg naar een aantal stadwapens.)
  • Heraldische opmerkingen bij een monumentale schouw te Bergen op Zoom, door Willem van Ham
  • Nog een zegelmatrijs: Alegambe-Wouters de Vinderhoute, door Dominique Delgrange & Marc Crucifix. (Zie ook Jaargang 2013 nr 2)
  • Jan de Weert (ca. 1435-1499). Een Antwerpse abt met Hollandse en Zeeuwse roots, door A.M. Bosters
  • Het wapen van Philip Dickmans, door Hans van Heijningen. (Belgisch bisschop in Brazilië)
Als gebruikelijk ook in dit nummer ingezonden brieven, mededelingen en signaleringen van nieuwe boeken in de afdeling Disputationes.

Uitgever: Marc Van de Cruys, Krommelei 47, 2110 Wijnegem (België)
Heraldicum Disputationes verschijnt vier keer per jaar.
Prijs: € 20,- per jaar, € 6,00 voor losse nummers (€ 7,50 voor Nederland.)
Zie http://users.telenet.be/homunculus/heraldiek.html

dinsdag 25 februari 2014

Heraldica Nova: Middeleeuwse heraldiek in cultuurhistorisch perspectief

















Wie houdt van heraldische discussies op niveau doet er goed aan om het blog Heraldica Nova te bezoeken. Onder de leus Let's put a new light on medieval heraldry! daagt Torsten Hiltmann wetenschappers en belangstellenden uit om heraldiek als serieuze onderzoeksdiscipline te gebruiken voor de cultuurgeschiedenis van de Middeleeuwen. Het blog heeft een afdeling bronnen en ontdekkingen/toeschrijvingen, een hoek voor discussie en theorie en een agenda met aankondigingen van workshops lezingen en andere evenementen. Partcipatie aan het blog wordt van harte gestimuleerd. Het geheel heeft een overzichtelijke prettige uitstraling.

woensdag 29 januari 2014

RKDexplore voor heraldisch onderzoek










Gisteren, 28 januari, hield Reinier van 't Zelfde tijdens het Stamboomcafé van het Centraal Bureau voor Genealogie een introductie over het gebruik van RKDexplore. Het is een portaal van de Rijksdienst voor Kunsthistorische Documentatie bestemd voor (kunst)historisch onderzoek en feitelijk ook de homepage van het RKD zelf. Het bevat deelcollecties en toegangen over kunstenaars (RKDartists), afbeeldingen (RKDimages), portretten (RKDportraits), boeken (RKDlibrary), collecties (RKDcollections) en gedigitaliseerde ficheverzamelingen (RKDexerpts).
Voor heraldici en genealogen zijn met name de portretten en heraldische afbeeldingen van belang. Als men in het centrale zoekvenster 'heraldisch wapen' intikt, komt een enorme hoeveelheid beeldmateriaal naar boven.
Nuttig om door te vlooien, heerlijk om in te verdwalen. Een aanrader!

Reinier van 't Zelfde is ICT-medewerker van de RKD; de website www.rkd.nl is gemaakt in samenwerking met Picturae in Heilloo.
Het Stamboomcafé heeft met enige regelmaat sprekers op het gebied van de heraldiek, hou daarvoor onze CBG-agenda in de gaten.

maandag 20 januari 2014

Heraldisch Tijdschrift, jaargang 2013, nr. 4

In het vierde nummer van de jaargang 2013 van het Heraldisch Tijdschrift, de periodiek van de Afdeling Heraldiek van de Nederlandse Genealogische Vereniging, de volgende artikelen:

  • De leeuw in het wapen van Leeuwarden, 'Veit' en mythe, door Bernhard van Haersma Buma
  • Een zegelstempel Van Heijst, door N.J.M. Biezen
  • In de serie 'hedendaagse heraldici': Piet Bultsma-Vos, heraldisch ontwerper en tekenaar op adellijk niveau, door Bernard Grothues 
  • Kroon verleent Den Haag wapenspreuk 'Vrede en Recht', door R.W. van Dijk en J.A. de Boo
  • Wapen van Dick Schoon, oud-katholiek bisschop van Haarlem, door Hans van Heijningen
  • 200 jaar constitutionele monarchie, door J.A. de Boo
  • Loil. Een dorpswapen en -vlag, door Hans van Heijningen
  • Drie sixpacks en het wapen van de Italiaanse stad Agrigento, door Anton C. Zeven
Verder als gebruikelijk de rubrieken Periodieken en publicaties en Op de keper beschouwd (met vragen en reactie van lezers).

Het Heraldisch Tijdschrift verschijnt vier keer per jaar. Een abonnement kost € 20,- per jaar (NGV-leden € 18,-). Email: w.van.zon@hccnet.nl

woensdag 18 december 2013

CBG beëindigt Wapenregister

Heraldiek is een belangrijk en aansprekend visueel aspect van familiegeschiedenis. Als expertisecentrum voor familiegeschiedenis en historische persooninformatie hoort het informeren en delen van kennis over familiewapens tot de taken van het Centraal Bureau voor Genealogie. Traditioneel gebeurt dat o.a. door het voeren van een Wapenregister. In het Wapenregister worden familiewapens geregistreerd na toetsing aan een aantal vaste criteria, waaronder uniciteit, legitieme afstamming, eventuele usurpatie en ideeën over inhoudelijke vormen en samenstelling van wapens.

Met de lancering van de online versie van de
Heraldische Databank (HDB) op 26 nov. 2013 is een omvangrijke digitale heraldische collectie ter beschikking gekomen voor een breed publiek en is een waardevolle digitale service ontstaan. Mensen kunnen in de HDB op zoek naar familiewapens op een bepaalde naam en met trefwoorden ook na gaan bij welke familie een bepaald wapen mogelijk hoort.

In een periode dat er bij het CBG minder capaciteit beschikbaar is voor heraldiek moeten er keuzes gemaakt worden op welke wijze wij onze functie als expertisecentrum het beste en het effectiefst kunnen uitoefenen. Wij zijn tot de conclusie gekomen dat we via de HDB meer mensen kunnen bereiken en zo met een beperkte capaciteit het beste invulling kunnen geven aan onze taak als expertisecentrum.



Daarom stopt het CBG met het in opdracht (laten) ontwerpen en registreren van nieuwe familiewapens en zal de inspanningen concentreren op het verder uitbouwen van de HDB. Waar mogelijk en haalbaar zullen in de toekomst méér CBG-collecties worden ontsloten via de HDB en zal ook meer functionaliteit worden toegevoegd aan de HDB. In principe is het CBG ook voorstander van ontsluiten van digitale heraldische collecties van derden via de HDB.

Hoewel het CBG stopt met het Wapenregister stopt het CBG niet met het registreren in de zin van documenteren. Er wordt nog gestudeerd op een mogelijkheid om nieuwe wapens of wapens die nog ontbreken in de HDB met hulp van betrokken gebruikers toe te voegen. We denken daarbij aan een deelverzameling met nieuw gesignaleerde wapens, waarbij zal worden gedocumenteerd wie het betreffende wapen heeft aangedragen, de datum waarop dat is gebeurd en de plaats waar het wapen is aangetroffen.