maandag 17 november 2014

Rotterdams 'oudste' stadszegel in Rotterdams Jaarboekje 2014





















Afgelopen donderdag, 13 november, is in boekhandel Donner aan de Coolsingel het Rotterdams Jaarboekje 2014 gepresenteerd.

Hierin is een uitgebreid artikel verwerkt over het mogelijk oudste stadszegel van Rotterdam, de lokale zegelcultuur en vroege stedelijke context. De bodemvondst laat de loop van de Rotte zien met aan het eind van de stad (de 'stabboom') de beroemde dam. Omdat de stadsuitbreiding aan de andere zijde van de dam niet afgebeeld was, schatte de heraldisch medewerker van het CBG de ouderdom van het zegelstempel op de periode ca. 1300-1340 en werd vastgesteld dat het om een clavis sigilli gaat, een contrazegel.

In het decembernummer van ons kwartaalblad Genealogie was al een kort luchtig artikel gewijd aan de sensationele vondst, maar nu is het wetenschappelijk betoog uitgewerkt in dit Rotterdams Jaarboekje, dat te verkrijgen is via het Stadsarchief Rotterdam aan de Hofdijk.

woensdag 1 oktober 2014

Löke äpp in Vapenbilden

In Vapenbilden, het tijdschrift van de Svenska Heraldiska Föreningen, wordt onder andere een leuke app besproken waarin de nationale symbolen van Zweden worden getoond.
De Zweedse taal is minder toegankelijk, maar de beelden zijn verrukkelijk: het Scandinavische dieren- en plantenrijk spreekt in krachtig gestileerde en lijnloze vormen tot de verbeelding. Iets waar men in Nederland nog een puntje aan zou kunnen zuigen. En het is gratis.


Verder in dit nummer: een wapenfries uit de kloosterkerk van Sorø, de leeuwenkop (lejonköping) in het stadswapen van Linköping, een kop van de heilige Mauritius in de Domkerk van Lund en de sekseneutrale heraldiek van het Nederlandse koningshuis.


Vapenbilden, nr. 6, december 2013, is mogelijk nog te bestellen via www.heraldik.se

woensdag 24 september 2014

Heraldisch Tijdschrift, jaargang 2014, nr. 3

In het derde nummer van de jaargang 2014 van het Heraldisch Tijdschrift, de periodiek van de Afdeling Heraldiek van de Nederlandse Genealogische Vereniging, de volgende artikelen:
  • Een signet 'Jonas', door Norbert Biezen
  • Bijzonder bisschoppelijk 'bont', door Hans van Heijningen
  • Het wapen op het schilderij 'Een voorname vrijage' door Willem Pieters Buytewech, door Anton C. Zeven
  • Heraldische Dag op zaterdag 18 oktober 2014 in Kasteel Groeneveld te Baarn
  • Het wapen van de basiliek St. Petrus' Banden te Oirschot, door J.A. de Boo
  • Het wandtapijt van Baldishol. Een heraldische lelie en waarom een draak?, door Anton C. Zeven
  • Over de geschiedenis en betekenis van de familiewapens Brouwer en Spreen Brouwer, door A. Spreen Brouwer
  • In de serie 'hedendaagse heraldici': Willem van Ham, historiograaf en heraldicus, door Bernard Grothues
  • Dorpswapens en -vlaggen in West-Friesland: Abbekerk, Lambertschaag en Sijbekarspel, door Hans van Heijningen
  • Famillement Leiden 2014 (Heraldisch Tijdschrift is een van de deelnemers.)
Verder als gebruikelijk de rubrieken Periodieken en publicaties en Op de keper beschouwd (met vragen en reactie van lezers).

Het Heraldisch Tijdschrift verschijnt vier keer per jaar. Een abonnement kost € 20,- per jaar (buitenland € 25,-). NGV-leden betalen slechts € 18,- per jaar. Email: w.van.zon@hccnet.nl

maandag 22 september 2014

A Dictionary of Mottoes in England and Wales

De badge van The Harleian Society
A Dictionary of Mottoes in England and Wales is de titel van deel twintig uit de nieuwe serie The Publications of the Harleian Society en geschreven door Michael Powell Siddons. De Harleian Society (opgericht te London in 1869) is gespecialiseerd in familiehistorische bronpublicaties in de brede zin van het woord. In de loop van anderhalve eeuw is zij vanwege de geleverde kwaliteit een norm geworden, vooral als het gaat om het publiceren van de heraldische visitaties, die bewaard zijn gebleven bij The College of Arms.

Dit deel is eigenlijk een goed gedocumenteerde lijst van spreuken (onder meer gebaseerd op die visitaties, officiële heraldische controles) die in totaal in dertien typen onder te verdelen zijn. De bekendste zijn wel de spreuken onder het wapen, maar er zijn er ook die geassocieerd worden met personen (individuen of echtparen). Een ander type hoort bij het helmteken. Helmtekens (crests) spelen in de Angelsaksische heraldiek een belangrijke rol als pars pro toto voor het wapen, met name op die plaatsen waar de fysieke of sociale ruimte te beperkt is om groot uit te pakken. Het bekendst zijn wel de livrei- en manchetknopen, boekstempels en andere bescheiden vormen van toegepaste kunst. De crest is zo dominant geworden dat het vaak wordt verward met de coat-of-arms, het volledige wapen. Ook zijn er nog de badges, een aparte heraldische emblematiek waarbij deviezen, korte spreuken gebezigd worden.

In Nederland zijn wapenspeuken het ondergeschoven kindje van de heraldiek. Het bekendste en unieke zelfstandige werkje over dit onderwerp is Lijf- en wapenspreuken van het vorstelijk huis, van den Nederlandschen adel, van beroemde Nederlanders en buitenlanders enz. bijeengebracht en vertaald en met opgave der bronnen en verdere aanteekeningen voorzien (Utrecht 1893).

De uitgave is in te zien op de studiezaal van het CBG en te bestellen via The Harleian Society.

woensdag 10 september 2014

Nieuwe staten en heraldiek

Tijdens het XXXIe Internationale Congres voor Heraldische en Genealogische Wetenschappen in Oslo (12 - 17 aug. 2014) hield de Duitse heraldicus Rolf Sutter een lezing over "De in de laatste 50 jaar nieuw ontstane staten en hun heraldiek en emblematiek". 

De lezing komt nu in vier delen beschikbaar op het blog Pro Heraldica van de Deutsche Forschungsgesellschaft für Genealogie und Heraldik.
Deel 1 is nu verschenen en handelt over de nieuw ontstane Afrikaanse staten door de dekolonisatie.

De overige delen verschijnen binnenkort:
Deel 2 zal gaan over de nieuw ontstane staten als gevolg van het uiteenvallen van het Oostblok.
Deel 3 zal gaan over nieuw ontstane staten door etnisch separatisme.
Deel 4 zal getiteld zijn "Formen der 117 Identitätszeichen".

Interessant voor iedereen die geïnteresseerd is in nationale vlaggen, staatsheraldiek en de symboliek waar mensen die op zoek zijn naar een eigen identiteit op teruggrijpen.

Bron: Pro Heraldica, Rolf Sutter.

dinsdag 9 september 2014

Heeft the Union Jack z'n langste tijd gehad?

Als Schotten bij het referendum van 18 september a.s. instemmen met onafhankelijkheid (volgens laatste peiling zegt 51% van de bevolking mogelijk "ja" tegen onafhankelijkheid) kan dat betekenen dat Groot-Brittannië moet omzien naar een nieuwe vlag. 
De huidige Union Jack is een samenstelling van de vlaggen van Engeland (Sint-Joriskruis), Schotland (Sint-Andreaskruis) en Ierland (Sint-Patrickkruis).
Wording van the Union Jack (Bron: Wikipedia)
Als het Schotse deel er uit wordt gehaald blijft er van de fraaie Britse vlag weinig over.
Union Jack zonder blauw.
Misschien kan de vlag van Wales uitkomst bieden als inspiratiebron voor een extra toevoeging, want Wales was tot nu toe niet vertegenwoordigd in de Union Jack. 
Vlag van Wales (Bron: Wikipedia)

Maar een Union Jack met groen i.p.v. blauw zal toch even wennen zijn....

maandag 8 september 2014

Heraldicum Disputationes, jaargang 2014, nr 3

Inhoudsopgave van het derde nummer van jaargang 2014 van Heraldicum Disputationes:
  • Afl. 17 in de reeks over Heraldische kunstenaars: G.A. Bontekoe (1900-1988), door Hans van Heijningen
  • Attestaties (mv) voor Heylinck en van den Zijpe, door Marc Van de Cruys & Hugo Lambrechts-Augustijns
  • Tien jaar Gilde van het Heilig Sacrament van Niervaert te Breda, door Anders Daae
  • Omtrent de memorietafel van Serooskerke - Micault: een minnares van Jan II met de Lippen opgespoord?, door Jean M.P. Debois
  • Gegolfd en golvend in wapens met water, door J.A. de Boo
Als gebruikelijk ook in dit nummer ingezonden brieven, mededelingen en signaleringen van nieuwe boeken in de afdeling Disputationes.

Uitgever: Marc Van de Cruys, Krommelei 47, 2110 Wijnegem (België)
Heraldicum Disputationes verschijnt vier keer per jaar.
Prijs: € 20,- per jaar, € 6,00 voor losse nummers (€ 7,50 voor Nederland.)
Zie http://users.telenet.be/homunculus/heraldiek.html